kỹ năng mềm quan trọng

KỸ NĂNG MỀM QUAN TRỌNG NHƯ THẾ NÀO?

Kỹ năng mềm là gì và quan trọng như thế nào, bạn có biết không?

Lúc còn trẻ, khi đi tìm việc, mình có từng nộp đơn vào một công ty truyền thông lớn ở Sài Gòn.

À, mình muốn tản mạn một chút về từ “tìm việc”. Từ xưa đến nay, chữ “xin việc” hay “đơn xin việc” đang gần như là từ duy nhất của những người chưa có việc làm.

Vậy mà cách đây gần chục năm, có một người đàn ông đã xóa sổ từ “xin việc” trong đầu mình.

BÀI HỌC ĐẦU TIÊN VỀ KỸ NĂNG MỀM

Lúc ấy anh là phó tổng giám đốc của công ty truyền thông đó. Anh thường hay dạy nhân viên rằng không có chuyện xin xỏ ở đây.

Người ta cần nhân viên để phụ giúp, để đỡ đần công việc. Mình là người có thể phụ giúp. Thế thôi. Đó là mối quan hệ bình đẳng nhất trên đời. Nên không ai là người xin và không ai là người cho cả.

Anh nói anh mà thấy hồ sơ nào ghi ĐƠN XIN VIỆC là anh đánh giá thấp lắm! Mà cái tờ giấy đó nên ghi là thư chứ có phải đơn từ gì.

Anh còn dạy nhân viên là khi đi gặp đối tác hay khách hàng, không được dùng từ “bọn em” hay “tụi em”.

Tại sao vậy?

Nghe vậy “tụi mình” cứ tròn mắt ngơ ngác tự hỏi tại sao tại sao. Nhưng mà không dám hỏi, vì lúc đó còn trẻ trâu, sợ hỏi anh sẽ cười khinh cho.

Rồi anh cũng nói. Cái chữ “tụi với bọn” nó thấp kém lắm em. Tự nhiên vô tình mình hạ thấp mình trong khi đường đường đây cũng là một mối quan hệ bình đẳng.

Mình tới làm việc với nó, thương lượng này kia. Nếu từ đầu mà đã xác định “tụi em” thì coi như câu chuyện sau đó mình sẽ bị dưới kèo. Các em hãy cứ xưng là tôi với anh, hoặc xưng tên kêu anh. Bất kể đứa đó già hơn mình bao nhiêu. Kêu nó bằng anh là lịch sự lắm rồi!

Anh nói ra rả như vậy trong mỗi cuộc họp, nhưng có lẽ mình là đứa duy nhất cảm thấy chí lí khi được khai thông. Sau đó mình vận dụng triệt để. Những người còn lại mình vẫn thấy họ “bọn em” miết với khách hàng.

Hôm nộp đơn nghỉ việc, mình ghi dòng chữ to tổ bố “THƯ THÔNG BÁO NGHỈ VIỆC”. Nghe kì kì nhưng mình không tìm ra được cụm từ nào hay ho hơn để né cái vụ ĐƠN XIN NGHỈ VIỆC.

KIẾN THỨC CƠ BẢN VỀ CÁC KỸ NĂNG

Quay trở lại vấn đề. Câu chuyện trên là một ví dụ nho nhỏ xoay quanh một bài học về kỹ năng mềm.

Mình sẽ bắt đầu đi vào những định nghĩa chi tiết, giúp bạn có thể hiểu rõ hơn.

Trong bài viết này, mình sẽ giải thích chi tiết về:

1. KỸ NĂNG CỨNG VÀ KỸ NĂNG MỀM

1.1 Kỹ năng cứng là gì

1.2 Kỹ năng mềm là gì?

2. CÓ BAO NHIÊU LOẠI KỸ NĂNG MỀM CẦN THIẾT?

3. KỸ NĂNG MỀM QUAN TRỌNG NHƯ THẾ NÀO

4. LÀM SAO ĐỂ RÈN KỸ NĂNG MỀM

4.1 Kỹ năng mềm cho trẻ

4.2 Kỹ năng mềm cho người lớn

Hi vọng đọc xong bạn sẽ ngộ ra được nhiều thứ. Bây giờ đi vào chi tiết nào.

Có hai loại kỹ năng cơ bản tồn tại trên đời. Đó là:

1. KỸ NĂNG CỨNG VÀ KỸ NĂNG MỀM

1.1 Kỹ năng cứng là gì? (What is hard skills)

Chính là kiến thức chuyên môn của mỗi người, bao gồm kiến thức tổng quát và kiến thức chuyên sâu. Lượng kiến thức này bạn tích lũy được trong quá trình dùi mài kinh sử, ngồi mòn ghế nhà trường, từ bậc phổ thông đến đại học.

Tuy nhiên, khi nói về kỹ năng cứng, người ta chủ yếu đề cập đến kiến thức đạt được sau đại học. Nếu bạn học nghề thì đó là kỹ năng bạn có được sau khi ra nghề, hay sau khi tốt nghiệp một khóa học ngắn hạn nào đó.

Nói cụ thể, đó là những kỹ năng cơ bản để phục vụ cho một nghề hay một công việc trong xã hội.

Một số ví dụ về kỹ năng cứng:

– sử dụng máy vi tính và các phần mềm máy tính
– kế toán
– đồ họa
– kỹ sư
– kiến trúc
– quản lí hành chính
– kiểm toán
– ngân hàng
– thủ quỹ
– thủ thư
– nghề mộc
– nghề điện
– xây dựng
– nghề y
– và hàng tỉ tỉ kỹ năng khác để phục vụ cho các ngành nghề khác

kỹ năng cứng

Nghề mộc là kỹ năng cứng

Quy trình kiểm tra kỹ năng cứng

Kỹ năng cứng là loại kỹ năng có thể đào tạo, có thước đo chất lượng, và có thể đánh giá khách quan.

Khi tuyển dụng, người ta sẽ kiểm tra kỹ năng cứng trước để xem bạn có thể đảm đương được công việc đó không. Sau khi được tuyển dụng, người ta sẽ kiểm tra lại kỹ năng này một lần nữa qua quá trình thử việc. Vừa kiểm tra, vừa giúp bạn trau dồi thêm cho quen việc.

Hoặc nếu bạn được thăng chức hay thuyên chuyển, bạn cũng sẽ được kiểm tra lại kỹ năng cứng, hoặc được đi học để bồi dưỡng thêm.

1.2 Kỹ năng mềm là gì? (What is soft skills)

Cách đây hơn chục năm ở Việt Nam, các nhà tuyển dụng chỉ tìm kiếm kĩ năng mềm ở những ứng viên cấp cao. Bây giờ, tùy vào đặc thù của từng ngành nghề, và do số lượng người tìm việc quá đông, người ta đã bắt đầu dùng kỹ năng mềm để chọn được đúng người mong muốn kể cả ở những vị trí bình thường nhất.

Ứng viên phải vượt qua nhiều vòng sơ tuyển, từ vòng gửi xe đến vòng chung kết. Các vòng phỏng vấn đầu tiên thường là kiểm tra kỹ năng cứng, còn gọi là kiến thức chuyên môn. Càng vào trong, ở các vòng sau, người ta tập trung lựa chọn người tài dựa trên kỹ năng mềm.

Đây là loại kỹ năng không phải ai cũng có, và không dễ đánh giá hoặc đo lường. Bản lĩnh hơn thua nhau được bộc lộ rõ ràng.

Vậy kỹ năng mềm là gì?

Kỹ năng mềm còn được gọi là kỹ năng xã hội.

Đây là một chuỗi kỹ năng ứng xử quan trọng của một người đối với gia đình và xã hội. Nó bao gồm thái độ, cách cư xử, hành vi và những giá trị cá nhân trong quá trình làm việc và giao tiếp với môi trường xung quanh.

Nói cụ thể hơn, đó là kỹ năng bạn điều hướng cuộc sống sao cho có thể có được những mối quan hệ tốt, công việc tốt, cuộc sống tốt, và cuối cùng là đạt được mục tiêu mong muốn.

2. CÓ BAO NHIÊU LOẠI KỸ NĂNG MỀM?

Định nghĩa về kỹ năng mềm rất rộng, nhưng trong phạm vi bài viết này, mình đi theo định nghĩa của NCWD để tóm nó lại thành những kỹ năng chính sau đây:

2.1 KỸ NĂNG GIAO TIẾP (Communication Skill)

Gồm một chuỗi kỹ năng thuộc hành vi giao tiếp
– Diễn đạt dễ hiểu qua lời nói
– Lắng nghe chủ động
– Đọc hiểu tốt
– Viết lách dễ hiểu
– Quan sát có chủ ý

2.2 KỸ NĂNG ỨNG XỬ GIỮA CÁC CÁ NHÂN (Interpersonal Skill)

Là chuỗi kỹ năng thuộc hành vi ứng xử
– Có khả năng hướng dẫn, giải thích
– Giải quyết mâu thuẫn và thương lượng
– Khả năng ảnh hưởng đến người khác
– Biết cách hợp tác, làm việc tập thể
Khả năng thích nghi
– Suy nghĩ tích cực, sáng tạo, linh động
Tự tin, tự chủ và cầu tiến
– Cảm thông và tôn trọng

2.3 KỸ NĂNG QUYẾT ĐỊNH (Decision Making Skill)

– Dùng các phương pháp toán học (như phân tích) để giao tiếp và giải quyết vấn đề
– Ra quyết định và giải quyết vấn đề
– Lên kế hoạch
– Quản lí thời gian

2.4 KỸ NĂNG HỌC TẬP (Lifelong Learning Skill)

– Có trách nhiệm trong học tập
– Đánh giá và suy nghĩ thấu đáo
– Nghiên cứu để học hỏi
– Sử dụng công nghệ thông tin

3. KỸ NĂNG MỀM QUAN TRỌNG NHƯ THẾ NÀO?

Để phát triển trong một xã hội hiện đại, việc trau dồi kiến thức học đường và kiến thức xã hội là cần thiết, nhưng vẫn chưa đủ.

Ở thế kỉ 21, khi mọi thứ gần như được khoa học hỗ trợ sát cánh, người ta bắt đầu hiểu ra rằng thành công sẽ dựa nhiều vào kỹ năng mềm và tinh thần tự học hỏi, hơn là chỉ tập trung vào mỗi nghiệp vụ chuyên môn.

Vì thế, một thuyết mới được hình thành: bạn sẽ thành công nếu bạn biết tập trung vào việc tích cực nâng tầm giá trị bản thân.

kỹ năng mềm quan trọng

Kỹ năng thuyết trình, dạn dĩ

Những con số biết nói

Theo một nghiên cứu tổng hợp của Carnegie Foundation and Stanford Research Center thuộc đại học Harvard, một người có kỹ năng mềm tốt sẽ có 85% cơ hội thành công trong sự nghiệp. Trong khi kỹ năng cứng và kiến thức chỉ chiếm 15%.

Kết luận của nghiên cứu tổng hợp này dựa trên kết quả của 1918 nghiên cứu khoa học cùng đề tài. Nghe dễ sợ chưa!

Dĩ nhiên nói như thế không phải để phủ nhận tầm quan trọng của kỹ năng cứng, nhưng để chúng ta nhận thức được tầm quan trọng thực sự của kỹ năng mềm.

Kỹ năng mềm quyết định phần lớn các mối quan hệ quanh bạn: gia đình, hôn nhân, tình yêu, công việc, kinh doanh…

Kỹ năng mềm giúp bạn rèn kỹ năng cứng

Trong nhiều trường hợp, kỹ năng mềm còn có thể giúp bạn có cơ hội nâng cao kỹ năng cứng. Bạn tin không?

Thử nhớ lại trong số bạn bè hoặc người thân, chắc chắn bạn đã không ít lần chứng kiến một ai đó chỉ nhờ kỹ năng giao tiếp tốt mà có được rất nhiều cơ hội thăng tiến: Được lên chức vùn vụt. Được thưởng liên tục. Hoặc được một suất đi tu nghiệp nước ngoài.

Chúng ta hay nói theo kiểu giang hồ “thằng đó chỉ được cái mỏ chứ làm được gì” (cái mỏ là cái miệng á). Nhưng rõ ràng trong trường hợp này, cái mỏ của nó làm được nhiều chuyện hay ho đó chứ!

Đó chính là sự khác biệt.

Giờ đây bạn đã biết người đó không phải hơn bạn ở cái mỏ đâu, mà là hơn cả một kỹ năng quan trọng nhất trong số các kỹ năng mềm. Và nó quyết định rất lớn sự thành đạt của một cá nhân.

Kỹ năng mềm quan trọng với sự nghiệp

một nghiên cứu kèm khảo sát thú vị của McDonald ở Anh cách đây vài năm. Họ đoán rằng sẽ có hơn nữa triệu dân nước này sẽ không có việc làm vào năm 2020 vì thiếu kỹ năng mềm.

Kết quả cuộc khảo sát hoàn toàn đúng ở thời điểm này, khi dịch bệnh covid-19 hoành hành cả thế giới. Và nước Anh là một trong những nước chịu hậu quả nặng nề nhất về mọi lĩnh vực, nhất là kinh tế và y tế.

Tuy nhiên, khi khảo sát, người ta chỉ đánh giá trên thực tế dân trí và nhu cầu tuyển dụng ở thời điểm đó. Cho dù không có covid-19 thì cũng vẫn sẽ như vậy. Bởi vì kỹ năng mềm giúp bạn sáng giá hẳn, nổi bật hẳn trên mọi ứng viên khác trong quá trình chen chân vào một vị trí.

4. LÀM SAO ĐỂ CÓ KỸ NĂNG MỀM?

4.1 Kỹ năng mềm cho trẻ

Nếu đã đọc qua bảng liệt kê về các kỹ năng mềm mình ghi ở trên, các bạn cũng hiểu rằng việc rèn luyện kỹ năng mềm là cả một quá trình lâu dài và bền bỉ.

Quá trình này phải được thực hiện càng sớm càng tốt. Nghĩa là nếu bạn chưa được học, thì con bạn phải được học từ bây giờ.

kỹ năng mềm quan trọng

Kỹ năng làm việc nhóm

Trẻ con phải được rèn kỹ năng mềm từ nhỏ thì khi lớn lên, nó sẽ tự nhiên vận dụng một cách dễ dàng trong mọi tình huống. Điều này được gọi là xây dựng tính cách cho con từ nhỏ.

Còn xây dựng như thế nào, từng bước ra sao, chia thành bao nhiêu giai đoạn bla bla các thứ, mình sẽ viết dần thành từng bài chi tiết khác nhau để mọi người tham khảo.

Rèn luyện kỹ năng mềm ở đâu?

Mình thấy ở KYNAFORKIDS có một vài khóa học online rất hay dành cho ba mẹ có con từ 0-15 tuổi.

Các khóa học này nói về cách nuôi dạy con để rèn luyện trí tuệ, cảm xúc EQ cho trẻ. Đây là bước rèn luyện các kỹ năng mềm đầu tiên để hình thành tính cách sau này. Bạn có thể xem tại đây.

Mình cũng đã từng tham dự offline một trong những khóa học trên. Khóa học này kéo dài 2 ngày liên tục.

Nó thực sự khai thông đầu óc, mở rộng tầm nhìn của một người mẹ hiện đại như mình. Cái kiểu mẹ hiện đại tưởng mình biết hết tất cả haizza. Thế mà có quá nhiều thứ cần phải học lại bạn ơi.

4.2 Kỹ năng mềm cho người lớn

Về phần bạn là những người lớn, việc rèn kỹ năng mềm chưa bao giờ là muộn và không cần thiết cả. Khi đã nắm được lí thuyết, bạn chỉ cần luyện tập và luyện tập. 

Vì những người trưởng thành chúng ta có đủ tư duy và ý thức, nên việc rèn luyện có ý thức là điều hoàn toàn có thể làm được.

Tuy nhiên, mình nhắc lại, đây là cả một quá trình thay đổi bản thân. Nên nó không hề nhanh và dễ dàng. Chỉ cần  bạn cảm thấy hôm nay ta tiến bộ hơn hôm qua là bạn đang đi đúng hướng rồi đó.

kỹ năng mềm quan trọng

Tự tin, tự chủ, cởi mở

Kỹ năng mềm đôi khi là kỹ năng cứng

Trên thực tế, đôi khi hai kỹ năng này hỗ trợ lẫn nhau. Kỹ năng cứng của nghề này lại là kỹ năng mềm của nghề khác, và ngược lại.

Ví dụ, kỹ năng giao tiếp, truyền đạt, lắng nghe (communication skill) là kỹ năng mềm của nhiều nghề, nhưng lại là kỹ năng cứng của nghề làm giáo viên. Cái này mình rành lắm nè!

Nghề này, ngoài kiến thức chuyên môn ra, bạn cần phải có một công cụ để truyền đạt kiến thức đó. Bạn thử nghĩ coi, làm thầy cô giáo mà không biết cách truyền đạt và lắng nghe thì tiêu!

Bạn có từng bao giờ ngồi học mà ngáp dài chỉ trông đến giờ về? Không phải vì bạn lười, cũng không phải bài học không bổ ích. Mà vì thầy dạy chán quá! Thầy chỉ nói ra rả trong sách mà mình cũng đang có sách trên tay trời ạ! Mình về ngủ một giấc xong thức dậy đọc sách cho rồi.

Hoặc đây cũng là kỹ năng cứng của những người làm nghề tư vấn: tư vấn tình yêu hôn nhân, tư vấn tâm lý, tư vấn bảo hiểm, tư vấn sức khỏe…

MỘT PHÚT CHO THẦY CÔ CHÚNG TA

Nhưng bạn biết không, kỹ năng giao tiếp là một trong những kỹ năng mềm quan trọng nhất trong chuỗi kỹ năng xã hội. Mà bạn biết rồi đó, rèn kỹ năng mềm đâu có dễ, và đâu có hề nhanh! Trong khi kỹ năng này lại được xem là kỹ năng cứng quan trọng của nghề giáo.

Vậy nên chúng ta hãy trân trọng những người thầy cô đã từng hoặc đang là người truyền đạt kiến thức cho mình.

Dẫu có chán như con gián cũng phải ráng ngồi nghe nha mọi người. Bởi vì các bạn đã đọc bài này và đã hiểu ra chân lí rồi hehe.

LAN MAN TÍ XÍU

Không biết ngày xửa ngày xưa mình đi dạy có ai từng là nạn nhân của mình chưa. Nhưng thật sự mình hiểu được cái vất vả của một người làm nghề có tâm lắm luôn.

Khi sang Thụy Điển ngay giữa bão táp corona, những ngày đầu tiên mình đã quay lại ghế nhà trường ngồi học ê a bảng chữ cái và học đếm số như một đứa trẻ.

Mình cảm thấy rất biết ơn cô giáo khi cô phát cho một xấp tranh cắt nhỏ để ráp câu. Cái này cô tự làm ở nhà, chắc phải chong đèn tới khuya, gõ gõ in in cắt cắt. Và hôm sau lên lớp hướng dẫn tận tình cho những học trò tóc cũng hoa râm như cô.

Mình cảm thấy trân quý những giây phút đó lắm luôn, vì cái tâm, cái tình, và vì kỉ niệm ùa về…

kỹ năng mềm

Công sức tỉ mỉ của cô giáo mình

Sách tham khảo

Mình để link một số quyển sách khá hay về dạy kỹ năng mềm cho trẻ con. Bạn có thể tham khảo nha.

Giáo dục thành công theo kiểu HavardHavard

Kỷ luật tích cực với tình yêu và giới hạn

Phát triển kỹ năng trí tuệ cho trẻ

Kinh nghiệm từ nước Nhật – Kỹ năng xã hội của trẻ em

Nếu bạn có thêm ý kiến quanh việc rèn kỹ năng mềm, hoặc có câu hỏi gì, thì đừng ngần ngại ghi vào bình luận bên dưới để chúng ta cùng trao đổi nhé.

2

No Responses

Write a response