bao tang vasa

VỤ ĐẮM TÀU VASA VÀ NHỮNG SỰ THẬT KHÓ TIN

Nhắc đến vụ đắm tàu Titanic chắc chắn ai cũng biết. Ai không biết thì hỏi đám con nít xóm mình, tụi nó sẽ kể vanh vách cho nghe. Nhưng mà, có một vụ đắm tàu khác lừng danh trong lịch sử mà không phải ai cũng biết. Con tàu này gây rúng động cả thế giới về lịch sử hình thành cũng như về cái chết đoản hậu của nó. Đọc tới đây bạn đã biết nó tên gì chưa? Nếu vẫn chưa biết thì đọc tiếp nha. Đó chính là con tàu mang tên hoàng gia Thụy Điển vào thế kỷ 17. Nó đang nằm sừng sững trong một viện bảo tàng giữa lòng Stockholm, bảo tàng tàu chiến Vasa.

Angela thuộc dạng ẩm ương kiến thức lịch sử địa lý toàn cầu, nên cái tên VASA ban đầu đối với mình cũng lạ lẫm lắm. Hôm ở Stockholm chục ngày, mình lục lọi internet với chùm từ khóa: Stockholm có gì, xem gì ở Stockholm bla bla để thiết kế lịch trình khám phá. Cái tên bảo tàng VASA hiện ra đầu tiên với số lượt truy cập khủng cùng với vô số điểm tham quan nổi tiếng khác ở Stockholm.

Thế là sau hôm khám phá khu phố cổ Gamla Stan, sáng đó ba mẹ con đón metro thẳng tiến tới bảo tàng VASA.

Đọc thêm về cách sử dụng metro và các phương tiện công cộng ở Stockholm tại đây.

LÝ DO KHIẾN CÁC VIỆN BẢO TÀNG NỔI TIẾNG

Bạn có biết điều gì khiến các di tích hoặc các viện bảo tàng trở nên hấp dẫn hàng triệu lượt khách đến thăm mỗi năm không? Chính là ý nghĩa lịch sử về sự tồn tại của nó và về những câu chuyện xoay quanh nó trong quá khứ. Hơn thế nữa, đó là việc bạn được tận mắt nhìn thấy tàng tích của nó ở thời điểm hiện tại. Nên sẽ chẳng vui nếu bạn chỉ nhìn những chiếc ly tách cổ xưa cũ kỹ mà không biết gì về nó. Thề là bạn chỉ thấy nó xấu xí, cũ rích mà thôi!

Angela ngày xưa là người hay bực bội khi ai đó rủ đi xem viện bảo tàng vì chẳng hiểu gì về nó. Nay bỗng trở thành người mê mẩn các viện bảo tàng hồi nào không hay. Nên lời khuyên từ Angela là bạn nên đọc trước lịch sử của nơi bạn sắp đi để có được một ít kiến thức về nó. Khi đó bạn sẽ có cái nhìn khách quan hơn, âu yếm hơn, và sẽ thấy nó hấp dẫn hơn rất nhiều.

Nhưng nhớ là nên tập trung nhiều vào những review lạc quan nha. Vì vậy trước khi thăm bảo tàng VASA, hãy đọc lịch sử hào hùng của nó mà Angela sắp kể cho bạn nghe đây.

LỊCH SỬ LY KỲ CỦA TÀU CHIẾN VASA

1. Đây là tàu chiến hoàng gia Thụy Điển

Chiến hạm VASA là một con tàu chiến lớn nhất Thụy Điển và cả toàn bộ vùng biển Baltic thời đó. Đó là thời vua Gusta II Adolf thế kỷ 17. Vì đây là tàu chiến hoàng gia Thụy Điển, được đích thân nhà vua đặt hàng, nên nó được vinh dự đặt tên hoàng gia là VASA.

Tàu chiến VASA được hoàn thành trong khoảng ba năm sau bao nhiêu sự cố đổi người thiết kế và thi công. Con tàu này là bộ mặt của hoàng gia và của cả Thụy Điển nên được thiết kế đẹp nhất và trang bị hùng vĩ nhất có thể. Trước mũi tàu, sau lưng tàu, hai bên mạn tàu người ta chạm trổ vô số những hình thù thiên thần, quỷ sứ, sư tử, chiến binh… với đường nét tinh vi sắc sảo. Bên trong tàu có chứa hơn 700 bức tượng điêu khắc màu sắc sặc sỡ.

tau chien Vasa

Ở thời điểm này, cuộc chiến giữa Thụy Điển và Ba Lan đang gay cấn.Theo lộ trình dự tính, tàu sẽ ra khơi và thẳng tiến tới Ba Lan để tham chiến. Tàu mang theo 64 khẩu súng thần công và đại bác. Đây là một con số khủng thời đó. Sau bao nhiêu lần trì hoãn vì sự cố xây dựng và số lượng vũ khí chưa kịp về, cuối cùng VASA cũng được dong buồm. Các thuyền viên trên tàu được dẫn theo vợ con trong suốt hành trình.

2. Khởi hành và kết thúc của tàu chiến Vasa

Hôm đó là buổi chiều ngày 10 tháng 8 năm 1628. Sau phát súng hiệu lệnh vang lên, VASA hiên ngang hãnh diện từ từ rời khỏi cảng Stockholm, mang theo niềm tự hào của cả Thụy Điển và hàng ngàn người đang đứng vẫy chào trên bờ.

Nhưng khi tàu vừa ra khỏi vịnh Stockholm được hơn 1km (hình như là chỉ 1300m thôi), vài cơn gió ập đến. Người ta nhận thấy có điều gì đó rất không ổn. Tàu nghiêng ngả, mất thăng bằng. Tàu bắt đầu chìm dần, rất nhanh.

Và chỉ trong vài phút, chiến hạm hùng vĩ VASA đã nằm dưới đáy biển sâu 32 mét trước sự chứng kiến của hàng ngàn ánh mắt ngỡ ngàng, kinh hãi của người dân Thụy Điển và của cả giới báo chí nước ngoài khi vẫn còn đứng đó tiễn tàu khởi hành vài phút trước.

3. Vụ đắm tàu Vasa đã nhấn chìm những gì?

Dù được cứu viện rất nhanh nhưng VASA cũng đã đem theo 30 sinh mạng vĩnh viễn nằm đưới đáy biển do bị mắc kẹt trong khoang tàu. VASA cũng nhấn chìm bao nhiêu tiền bạc của cải của hoàng gia đã đổ vào đó. Thảm họa này xảy ra trong tích tắc khiến người ta không biết phải giải thích sao.

Một phiên tòa cùng những cuộc điều tra với các nhân chứng và những người có liên quan được diễn ra. Người nọ đỗ thừa người kia. Người ta cho rằng lỗi kỹ thuật lớn nhất nằm ở phần thiết kế tàu.
Nhưng người thiết kế bản gốc đầu tiên đã bị bệnh và chết trước khi tàu hạ thủy. Người thiết kế thứ hai thì nói là anh ta làm theo bản thiết kế đầu, không dám thay đổi, nhưng có đưa cho cộng sự mình xem. Người cộng sự lại nói là ừ đúng vậy, nhưng sau khi hoàn tất chúng tôi có trình vua Gustav xem và người đồng ý!

Rốt cục, người chịu trách nhiệm sau cùng chính là đức vua. Vụ việc trở nên chìm xuồng nhanh chóng như việc VASA đã nằm im dưới đáy biển trong tích tắc. Không một ai liên quan bị kết tội hết! Sau này người ta cho rằng VASA chìm nhanh vì thiết kế mất thăng bằng ở phần bụng cộng thêm tàu chở quá nặng hơn mức cho phép.

4. Trục vớt tàu chiến Vasa

Vì VASA chìm trong tình trạng còn nguyên vẹn và nằm ở vị trí không sâu lắm, nên người ta đã nhiều lần cố gắng nghiên cứu trục vớt. Nhưng do công nghệ và kiến thức thời đó còn hạn chế, nên việc trục vớt vẫn chưa thành công.

Rốt cục VASA vẫn nằm đó suốt 333 năm! Và các thế hệ dần dần quên nó.

Cho đến một ngày năm 1956, người ta tìm thấy một mảnh gỗ vỡ có hình chạm khắc kỳ lạ trôi trên mặt biển ở gần cảng Stockholm. Ngay sau đó người ta đã xác định ngay đây chính là mảnh vỡ từ con tàu VASA.

5. Vào cuộc…

Người vào cuộc chính là một anh kỹ sư dầu khí người Thụy Điển, và là một nhà khảo cổ học nghiệp dư! Anh cùng vài người bạn đã tìm tòi, nghiên cứu sau giờ làm việc. Với sự hỗ trợ của nhà nước Thụy Điển, sau bao nhiêu lần trục vớt thử, cuối cùng họ cũng đã thành công vào năm 1961. Họ mất tận 5 năm mới làm được chuyện đó!

Một số người gọi đây là Sweden’s Apollo Program (tạm dịch là Chiến dịch Trục Vớt Apollo của Thụy Điển). Bởi vì họ đã làm được một điều không tưởng là nâng một con tàu chiến thế kỷ 17 còn nguyên vẹn từ dưới đáy biển đem vào đất liền. Đây là một nổ lực kỹ thuật cực kỳ phức tạp và ấn tượng trong nhiều năm.

bao tang vasa

Màu sắc để phục chế tàu được hoàn thiện trong 12 năm!

Thậm chí nhiều người vẫn còn nhớ như in khoảnh khắc chứng kiến cảnh VASA trồi lên khỏi mặt nước sau hơn 3 thế kỷ nằm yên trong bóng tối dưới đáy biển. Hàng ngàn ánh mắt của người dân, giới chuyên môn, báo chí, camera, máy quay sững sờ và vui sướng khi nhìn thấy VASA năm ấy từ từ hiện ra trước mắt bằng xương bằng thịt. Cũng vẫn y như cảnh tượng ấy 333 năm về trước tại cùng một nơi.

Quay về hiện tại…

Mình chỉ tóm gọn lịch sử để bạn biết một ít về VASA (nếu bạn chưa biết). Còn thông tin chi tiết tất tần tật về quá trình trục vớt như thế nào, VASA có gì, quá trình xây dựng chiến hạm VASA ra sao, và cả về vị vua Gustav II Adolf, người liên quan nhiều nhất tới VASA thì các bạn có thể đọc thêm trên internet

Hoặc nếu bạn đọc được tiếng Anh thì vào trang web chính thức của Vasamuseet xem thêm nha. Trang web này rất xịn xò, được viết bằng 40 ngôn ngữ khác nhau! Thông tin và những số liệu trong bài bạn đang đọc mình lấy nguồn từ website này.

BẢO TÀNG TÀU CHIẾN VASA NỔI TIẾNG NHƯ THẾ NÀO?

Những ngày tháng đầu tiên sau khi lên bờ, VASA phải ở tạm trong Wasarvarvet Museum. Cuộc ở tạm này kéo dài suốt 27 năm.

Từ năm 1989, người ta đã khai trương viện bảo tàng riêng biệt cho VASA với những điều kiện bảo quản thích hợp nhất. Bảo tàng VASA hiện tại đã mở cửa suốt hơn 30 năm nay và đón hơn 1,5 triệu lượt du khách đến thăm hàng năm.

bao tang Vasa

Đây là một trong những bảo tàng nổi tiếng nhất thế giới vì trưng bày công trình trục vớt có tuổi đời lâu năm nhất nhưng lại còn giữ nguyên vẹn đến 98% so với bản gốc. Lý do là vì bến cảng Stockholm là nơi ẩn náu lý tưởng giúp tàu tránh khỏi những cơn bão. Thêm nữa, nhờ độ mặn ở vùng biển Baltic khá thấp nên không có nhiều loại hà biển gặm nhắm và phá hủy.

1.Trong bảo tàng tàu chiến Vasa có gì?

Dĩ nhiên là có xác nguyên chiến hạm VASA! Bạn sẽ được chiêm ngưỡng tận mắt kết quả của công trình trục vớt vĩ đại này.

Bảo tàng được xây nhiều tầng để bạn có thể ngắm VASA từ nhiều góc khác nhau vì con tàu rất lớn. Người ta để VASA nằm giữa bảo tàng và thiết kế lối đi bao quanh con tàu. Bạn chỉ được đứng ngắm VASA từ các lối đi chứ không được leo lên tàu đâu.

Ban đầu ba mẹ con mình cũng nghĩ nông cạn, tưởng sẽ được leo lên tàu tham quan các ngóc ngách. Nhưng sau khi đến thì thấy một điều là nếu ai cũng cho leo lên tàu chắc 2 ngày sau sẽ sập bà nó cả công trình của người ta rồi haha.

chien ham vasa

Nhiệt độ bên trong bảo tàng được nghiên cứu rất kĩ để giữ VASA sống lâu nhất trên đất liền. Vừa vào bên trong, bạn sẽ cảm nhận được độ ẩm khá cao, nhiều hơi nước. Con tàu nằm sừng sững giữa nhà. Xung quanh là hệ thống đèn chiếu cung cấp vừa đủ ánh sáng, mờ mờ ảo ảo.

Bên trong bảo tàng có cả mô hình tàu Vasa lúc còn mới. Còn có các vật dụng bên trong tàu, những bức tượng đầy màu sắc được trùng tu và phục chế. Họ còn trưng bày hài cốt những người xấu số đã trục vớt được. Ở đây còn có phòng chiếu phim quay lại cảnh trục vớt tàu rất ấn tượng.

Đây là cái video mình quay trực tiếp trong điều kiện âm thanh và ánh sáng hạn chế. Mục đích để các bạn xem được tận mắt phần nào nơi này. (Dựng phim lồng nhạc các kiểu cực bà cố).

2. Tham quan bảo tàng tàu chiến Vasa

Thông tin tham quan bảo tàng tàu chiến Vasa

  • Bảo tàng VASA mở cửa mỗi ngày, từ 10:00 – 17:00
  • Giá vé:
  • -Trẻ em từ 18 tuổi trở xuống: MIỄN PHÍ
    – Người lớn: 170 sek (khoảng 450,000 vnd)
    Nếu quy ra tiền vnd thì có vẻ hơi cao, nhưng nếu tính theo đồng kronor Thụy Điển so với thu nhập ở đây thì ổn.
  • Địa chỉ: Galärvarsvägen 14, Stockholm

3. Phương tiện đi lại và khách sạn

Bảo tàng tàu chiến Vasa nằm trong khu công viên hoàng gia – Djurgården ở Stockholm. Nguyên con đường này tập trung rất nhiều viện bảo tàng lớn. Các bạn có thể đón xe bus, tram hoặc đi bộ từ trung tâm đến đây. Để biết cách đón xe như thế nào và đặt khách sạn ra sao, các bạn đọc bài khám phá phố cổ Gamla Stan nha.

Bảo tàng tàu chiến VASA (và cả chùm bảo tàng khác trên con đường này) nằm ngay trung tâm Stockholm.

Nếu bạn muốn đặt khách sạn gần bảo tàng VASA, và rất tiện để khám phá trung tâm Stockholm, bạn hãy vào link này.

Còn nếu bạn muốn ở đâu cũng được, miễn trong vòng Stockholm để có cơ hội tung tăng khám phá thủ đô thì vào link này.

Hoặc bạn đi tập thể, cần một căn hộ gọn gàng sạch sẽ để nấu nướng cho ngon bổ rẻ thì vào link này. Mình có mô tả căn hộ này rất chi tiết trong bài khám phá khu phố cổ Gamla Stan.

KẾT BÀI

Người ta hỏi nhau rằng liệu VASA có thể tồn tại mãi mãi trong viện bảo tàng được không? Câu trả lời: chắc chắn là không! Nó sẽ không thể tồn tại mãi trên đất liền do những điều kiện tác động xung quanh. Nhưng họ sẽ cố gắng bảo tồn nó tại đây lâu nhất để tất cả chúng ta đều có thể nhìn ngắm công trình này.

Strömstad 6 January 2021

4

No Responses

Write a response